Archive for ‘Teknologji’

18/09/2017

BORË TË BARDHA

Fjalori e quan rrobalarëse, ose makinë larëse, por ne popullorçe i kemi thënë gjithnjë lavatriçe. E emërtuar me term të huazuar ose jo, rrobalarësja nuk është objekt çfarëdo. Së pari, nuk duhet harruar se është elektroshtëpiake, pra një objekt që ndërvepron intensivisht me njeriun dhe mjedisin e tij. Rrobalarësja qëndron në udhëkryq të disa fushave semantike: ajo lidhet me familjen, punën, modernitetin, gruan. Ta shohësh historinë tonë sociale nga dritarja e rrumbullakët e rrobalarëses, e këtij syri konkav shtëpiak, do të ishte përnjëmend interesante.

read more »

Advertisements
18/09/2017

TESTOSTERONI SI ÇELËS

Si shumë të tjerë, kam njohur plot femra dyshuese, që i vështrojnë plot mosbesim lëvizjet e meshkujve. E kam konsideruar diçka normale. Nuk jam përpjekur kurrë t’i jap një shpjegim biologjik, duke u mjaftuar me faktin, logjikisht pasqyror, se ka shumë femra që kanë njohur meshkuj dyshues. Në kuadrin e shumëllojshmërisë vetë kureshtja shkon e humbet në mozaikun e karaktereve njerëzore.

read more »

12/09/2017

GOOGLE DO TË THOTË GOGOL?

Rando Devole, në “Tema”, dt. 25 korrik 2007

SHQIPTARËT PËRBALLË INTERNETIT

Për arsye objektive interneti hyri vonë në jetën e shqiptarëve, shumë prej të cilëve nuk ia njohin fillesat e aq më pak evoluimin e vrullshëm të fundviteve ’90. Nga ana tjetër, të përhumbur siç jemi në rutinën e së përditshmes, ka raste që disa gjëra i pranojmë ashtu siç janë, në kufijtë e së natyrshmes, si të dhëna përgjithmonë, pa pyetur se ç’përfaqësojnë e përse i përdorim. Në këtë pikë teknologjia vetëm sa na e rrit apatinë, falë edhe ndërfaqeve me të cilat na del ballas: të thjeshta, elementare, intuitive.

read more »

12/07/2014

NJERIU–CELULAR

celulare_duarAndej nga fillimi i viteve dymijë, në një revistë shkencore shqiptare, pata botuar një sprovë me titull “Shqiptarët dhe celulari”, ku përpiqesha të hidhja dritë mbi disa dinamika moderne të përdorimit të celularit në shoqërinë shqiptare. Ishin vitet e boom-it të celularëve në Shqipëri, që përkonin gjithashtu me tërmete të tjera sociale, siç ishin për shembull lëvizjet e popullsisë. Kohë të tjera nga disa pikëpamje, por edhe të njëjta nga të tjera.

read more »

12/07/2014

PLLAKA MAGJIKE

tablet dhe derrasa e zezeNjoftimi në media, sipas të cilit tekstet shkollore do të zëvendësohen nga tabletat kompjuterike, është nga ato informacione që ta imponojnë duartrokitjen dhe miratimin pa e ditur mirë përse. Sepse është diçka e re, moderne dhe e mirë për nxënësit, do t’i thoshim vetes, ndërsa duart rrahin njëra tjetrën. Por a është vallë kështu?

Gazeta Shekulli (24.6.2014) boton shkrimin me titull: “Tabletat kompjuterike do të zëvendësojnë tekstet shkollore” ku shpjegohet se duke filluar nga viti i ardhshëm shkollat e vendit do të fillojnë zëvendësimin e teksteve shkollore prej letre me tabletat kompjuterike.

read more »

10/05/2014

ANTIVIRUS JAM VETË

kompjuter-i-mbrojtur-nga-virusetDeri pak kohë më parë posta e mërzitshme (spam), viruset dhe format e tjera të rrezikshme të komunikimit online, na vinin në gjuhë të huaja. Teknika e vjetër ishte kjo: mesazh e-mail me një skedë bashkëlidhur ku fshihej virusi i keq. Ti lexoje mesazhin, hapje dokumentin bashkëlidhur dhe ja ku e infektove kompjuterin e dashur. Në rastin e mashtrimeve të tjera (si p.sh. phishing) mesazhi i postës elektronike të çonte nëpërmjet lidhjeve në faqe ku kërkohen të dhëna personale: karta krediti, fjalëkalime, kode e kështu me radhë. Krijimtaria e kriminelëve virtualë nuk ka të sosur.

read more »

17/11/2013

TEKNOLOGJIA MIMETIZUESE

celular-stili-mimetizuesTeknologjia përbën progres për njerëzimin? Aparaturat moderne janë vetëm zgjatime shqisore? Mjetet teknologjike na bëjnë njerëz më të mirë? Teknologjia konsiderohet jashtë qëllimeve të përdorimit? A mund të konceptohet teknologjia pa përdorimin etikisht të përgjegjshëm? Frika dhe entuziazmi ndaj arritjeve moderne janë faqe të së njëjtës medalje?

Këto pyetje po ua lë filozofëve. Mua më intereson diçka tjetër, shumë konkrete, banale, e përditshme. Teknologjia moderne po na e kthjellon dhe pështjellon njëkohësisht perceptimin e tjetrit.

read more »

22/10/2013

KTHIM PRAPA?

Teknologjia na mëson me shprehi e zakone të reja. Deri pardje, për të bërë ndonjë llogaritje relativisht të thjeshtë kërkonim laps e letër; dje kërkonim nëpër sirtarë makinën llogaritëse; sot nxjerrim nga xhepi celularin inteligjent dhe hapim funksionin e duhur. Kush kërkon laps e letër shikohet me habi, sikur është teletransportuar nga ndonjë planet tjetër, ose ca më keq, sikur ka ardhur nga e kaluara. Unë qëllova me fat një ditë, se ma morën si shaka, përndryshe si provokim snobist, çka e shndërroi aktin vintage në veprim modern. Por kjo vetëm sa e konfirmoi peshën e teknologjisë në zakonet e shoqërisë sonë.

read more »

03/09/2013

MENDIMI I SHPEJTË

Mendimtari_Auguste_RodinUshqimi tradicional i rri fast food-it sikurse informacioni i dikurshëm internetit të sotëm? Groshët me mish i qëndrojnë hamburgerit sikurse e përditshmja “Bashkimi” gazetës online? Kohët kanë ndryshuar, e dimë të gjithë. Deri dje gjyshet tona i zienin groshët me orë të tëra, i lanin çarçafët me hi oxhaku, kurse sot paninet e sufllaqet përgatiten për disa minuta, kurse rrobalarësja na i lan ndërresat sipas programit që i caktojmë. Pa folur për mjetet e transportit. Avionët i kanë shkurtuar largësitë, njëlloj siç kanë bërë autostradat. Distancat që deri dje kërkonin një ditë udhëtim, sot kërkojnë pak orë. Çdo gjë ecën më shpejt, përfshirë kohën. Po mendimi a ka pësuar ndonjë ndryshim? Me fjalë të tjera, mendimi i djeshëm, si proces, në krahasim me të sotmin është si tava me çerep krahasuar me furrën me mikrovalë?

read more »

19/07/2013

MAKINA E SHKRIMIT

Olivetti Lettera 32

Për shumë kohë ishte degdisur në kthinat më të humbura të shtëpisë, në errësirën më të frikshme të bodrumit, në plehrat më të largëta të qytetit. E braktisur, e harruar, e panjohur. E ç’të bëje me një instrument që nuk memorizonte asnjë fjalë, që nuk bënte dot kopjo/ngjit, që nuk korrigjonte pa u ngallosur me bojë të bardhë? Asgjë. Peshë e rëndë, metalike, kaba. Makina e shkrimit, ajo që dikur shkruante në letër falë tastierës mekanike e shiritit të zi, u arkivua pa ceremoni në seksionin e shekullit XX. Tashmë njerëzit e kanë harruar krejtësisht, e kanë syrgjynosur në fund të kujtesës, atje ku mbulohen nga pluhuri kujtimet e këqija dhe sendet e panevojshme.

read more »